حتمآ شما نیز می دانید که بیشترین تیراژها متعلق به کتاب های درسی و سپس کمک درسی است . کتاب هایی که به اجبار در بیشتر خانه ها حضور دارند و قرار است کودکان و نوجوانان ما دقیق ترین و بهتر ین اطلاعات را از آنها به دست بیاورند . حالا چه اهمیت دارد که طبق آماری که لامسدین در ۱۹۹۳ ارائه داده است ٬ ۹۰٪ بچه ها در ۵ سالگی خلاق هستند و در ۱۷ سالگی به یاری همین کتاب ها ی درسی ذی صلاح و شیوه های آموزشی دقیق فقط ۱۰٪ بچه ها خلاق می باشند! ( البته این آمار متعلق به کشور آمریکا است ٬ بی شک این آمار در کشور ما با وجود کنکور و کتاب های بسیار علمی و روش های آموزشی علمی تر مایه ی مباهات عالمیان است !)
اما قصد من این جا سخن از روانشناسی و شیوه های غنی سازی خلاقیت نیست که نه دانشش را دارم نه این جا جای مناسبی برای بیان آن است .انتظار زیادی هم از این آموزش و پرورش ندارم که به قول شاعر: خشت اول چون نهد معمار کج تا ثریا می رود دیوار کج
اما فکر نمی کنم انتظار زیادی باشد که کتاب هایی با صدها هزار تیراژ٬ غلط های فاحش و گاه عجیب و غریب نداشته باشد . اشتباه هایی که به راحتی می توان از پدید آمدن آن ها جلوگیری نمود و دانش غلط به دانش آموزان منتقل نکرد .
برای مثال در کتاب ادبیات فارسی سال دوم متوسطه آمده است :حمله حیدری از باذل مشهدی (م.۱۱۲۴) است .
بچه ها همیشه می پرسند که این "م" یعنی چه ؟ یعنی وی در ۱۱۲۴ میلادی متولد شده یا از دنیا رفته است؟ حق هم دارند چون در هیچ جای دیگر کتاب "م" به معنای متوفی نیامده است و تازه مشخص نکرده است که وی در ۱۱۲۴ هجری شمسی یا هجری قمری در گذشته است . البته در کتاب تاریخ ادبیات دکتر صفا آمده است که وی در ۱۱۲۳ هجری قمری در دهلی در گذشته است ( من هم قبول دارم که یک سال در مقابل اشتباهات یک قرنی کتاب بسیار بی اهمیت است)
در کتاب ادبیات فارسی ۲ دوره پیش دانشگاهی علوم انسانی نیزمثنوی "تاوان این خون تاقیامت ماند بر ما " علی معلم آمده است و با وجود حی وحاضر بودن شاعر واین که کتاب وی به تازگی تجدید چاپ شده ٬ بیتی از مثنوی چنین درج شده است:
در جام من می بیش تر کن ساقی امشب با من مدارا بیش تر کن ساقی امشب
و در نتیجه قافیه بیت غلط شده است .(نمی دانید بچه ها چه ذوقی می کنند وقتی به زعم خودشان عیوب قافیه یا اشتباهات وزنی شاعران را می گیرند!)در حالی که اصل بیت به صورت ذیل است :
در جام من می پیش تر کن ساقی امشب با من مدارا بیشتر کن ساقی امشب
آنچه خواندید بخشی از خاطرات صنیع الدوله است که در کتاب ادبیات سال دوم متوسطه آمده است و بیانگر تلاش بی وقفه ی رجال سیاسی در رتق و فتق امور در دورانی است که عهدنامه های گلستان و ترکمان چای منعقد گردید .
اما این آش زان چه بود که رجال دولت همه موظف بودند در آن حضوری فعال داشته باشند ؟
در کتاب سه سال در دربار ایران آمده است : نذر ناصرالدین شاه این بود که در موقغ بروز بیماری وبا در قریه ی شهرستانک آشی پخته وبا تناول آن شفا یافته است . به همین جهن آن آش را به گردن او حق بزرگ و ثابتی است و هر ساله باید خاطره ی خوش آن را تجدید کرد.
ناصزالدین شاه این نذر را در یکی از روزهای بهار در شهرستانک به جا می آورد اما بعدها به علت دوری راه آن را به سزخه حصار منتقل کرد.به فرمان او دوازده دیگ بار می گذاشتند و کلیه ی اعیان و اشراف و وزرا و شاهزادگان در این آش پزان افتخار حضور داشتند تا هر چه بیشتر مورد لطف و عنایت شاه قرار گیرند . شاه هم گاهی سری به چادرها می زد و سبزیها ی آش در حضور وی پاک می شد.
مهدیقلی هدایت در کتاب خاطرات و خطرات راجع به مخارج آش پزان شرح جالبی نوشته است که خواندن آن خالی از لطف نیست.
قیمت اشیای آب گوشت ییلاقی ( همان آش شله قلمکار )تاریخ جمادی الثانیه ۱۲۹۲ هجری قمری
نوع جنس مقدار قیمت به ریال
گوسفند ۱۲ رأس ۲۵۰ ریال
بره ۹ رأس ۳۰ ریال
مرغ ۶۰ قطعه ۵/۷۰ ریال
آب لیمو ۲۴ مینا ۹۰ ریال
قند ۲۴ کله ۱۱۰ زیال
روغن ۲۰ من ۱۰۰ ریال
فلفل ۱ من ۸ / ۱ زیال
لیمو عمانی ۹ من ۳۰ ریال
گلپر خشک ۱۰ سیر ۱۱ ریال
سماق ۱ من ۵/۰ زیال
آلو بخارا ۱۲ من ۷۲ ریال
گوجه برقانی ۱۲ من ۹۸ ریال
نخود قزوینی ۶ من ۱۲ ریال
لپه باقلا ۶ من ۱۲ زیال
سیب ۱۶ من ۸ ریال
گشنیز ۱۶ من ۸ ریال
ریحان ۴ من ۲۵/۱زیال
مرزه ۱ من ۲۵/۱ ریال
جعفری ۱۶ من ۸ ریال
تره ۲۴ من ۸ ریال
چغندر ۵۰ من ۵/۱۲ ریال
کدو ۱۰۰ عدد ۵/۰ ریال
بادنجان ۱۵۰۰عدد ۵/۷ ریال
پیاز ۲۰ من ۱ ریال
لپه ۶ من ۱۲ ریال
لوبیا سفید ۶ من ۶ ریال
نمک ۳ من ۵/۲ ریال