در کتاب ادبیات فارسی سال دوم متوسطه نبرد رستم و اشکبوس به عنوان نمونه ای از حماسه ی طبیعی آمده است . در این جنگ رستم به خاطر خستگی رخش پیاده به جنگ اشکبوس می رود و اشکبوس نیز به همین دلیل با تمسخر به او می گوید:
کشانی بدو گفت بی بارگی به کشتن دهی سر به یکبارگی
و رستم در پاسخ می گوید:
پیاده ندیدی که جنگ آورد سر سرکشان زیر سنگ آورد؟
به شهر تو شیر ونهنگ وپلنگ سوار اندر آیند هر سه به جنگ؟
شک نیست که فردوسی در اینجا شیر و پلنگ را به عنوان نماد جنگاوری و شکار آورده است٬ اما نهنگ چطور؟ آیا نهنگ نیز حیوانی شکارچی است؟
باید توجه داشت که در گذشته نهنگ به معنای تمساح بوده است جانوری که به قول فرهنگ انجمن آرا در میان ماهیان بحری به منزله ی شیر است در صحرا و بیشه. فردوسی در جای دیگر به همین صفت شکارچی بودن نهنگ اشاره کرده وگفته است:
جهان را مخوان جز دلاور نهنگ بخاید به دندان چو گیردبه چنگ
یا
زخون یلان سیر شد روز جنگ به دریا نهنگ و به خشکی پلنگ
و اما آنچه امروزه ما به عنوان نهنگ می نامیم ٬در گذشته وال یا بال نامیده می شد که امروزه هم رایج است.
چنانچه فرخی نام این دو جانور را در کنار هم آورده و گفته است:
تا به بحر اندر است وال و نهنگ تا به گردون بر است رأس و ذنب
کمال اسماعیل نیز آورده است:
دین ز درویشان طلب نز خواجگان با شکوه زآن که گوهر از صدف یابی نه از ماهی وال
* * *
در همین درس هنگامی که حمله رستم به اشکبوس را تصویر می کند٬ آمده است :
تهمتن به بند کمر برد چنگ گزین کرده یک چوبه تیر خدنگ
در انتهای کتاب (بخش فهرست واژگان دشوار متن ) آمده است که چوبه به معنای تیری است که از جنس چوب خدنگ باشد. اما اگر چوبه در اینجا به معنای مورد نظر بود ٬ فردوسی از به کار بردن آن به همراه تیر خدنگ وایجاد حشوی بارز خودداری می کرد.
درلغت نامه دهخدا ذیل واژه چوبه آمده است: این کلمه با معدود اعداد کلمه ی تیر به کار می رود. و به عنوان شاهد نیز علاوه بربیت مورد نظر٬ نمونه های بسیاری آورده است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
به یک چوبه تیر تو گشتند باز برآسود ایران ز گرم وگداز "فردوسی"
یک چوبه تیر بر حلق وی زد. "تاریخ بیهقی"
به عبارت دیگر چوبه در اینجا "ممیز" است و واحد شمارش تیر می باشد.