تبليغاتX
واژیک - تکواژ (1)

تکواژ یکی از مباحث کتاب های زبان فارسی ( شما بخوانید دستور) دوره متوسطه است که به زبان شناسی امروز می پردازد. این مبحث بسیار نیم بند و مبهم در کتاب های درسی مطرح شده است و از همین رو طراحان سؤالهای کنکور به آن بسیار علاقه مندند و سؤالهای عجیب و غریب و بعضآ غلط از این مبحت در می آورند. فقط کافی است بدانید که آقای دکتر حق شناس ٬ استاد ومدیر گروه زبان شنا سی دانشگاه تهران و یکی از مؤ لفان اصلی مبحث زبان شناسی کتاب های درسی نیز مطرح شدن تکواژ را (به این صورت گسترده)در کتابها ی درسی و کنکور اشتباه می داند و معتقد است که این بحث ها  باید در مقطع کارشناسی ارشد زبان شناسی مطرح شود  چون زبان شناسی در کشور ما علمی جدید و نوپا است و ما هنوز در این علم به یک نظریه قطعی یا نسبتآ قطعی نرسیدیم .

خلاصه این که دست آقایان دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی درد نکند که اجازه ندادند ما دبیران ادبیات بیکار و سلندر در کلاس بنشینیم و باید یکسره به سؤالهای عجیب و غریب بچه ها درباره ی ساختمان واژه ها پاسخ دهیم که بالاخره "ناقلا" مشتق است یا ساده ؟ تکواژ ماضی ساز را باید جدا کرد یا خیر؟ "ه"صفت مفعولی در فعلهای ماضی بعید و... تکواژ وابسته اشتقاقی است یا صرفی ؟ و صدها  سؤال ارزشمند دیگر که هم به درد دنیا می خورد هم به درد آخرت!

تصمیم گرفته ام که از این به بعد هر از چند گاهی سراغ این مبحث شیرین بروم و پا در هوا بودن آن را در کتاب های درسی و سؤ الهای کنکور مطرح کنم .(البته اکثر این مطالب قبلآ خدمت آقایان گروه ادبیات فارسی دفترتالیف و برنامه ریزی کتب درسی مطرح کردم و جواب های قانع کننده ای مثل:اه راست می گی!" یا " قراره سال ۸۸ این قسمت حذف بشه" و "چرا انقدر  به این مبحث حساس شدی ؟" شنیدم) 

در صفحه ۱۳۶ کتاب زبان فارسی عمومی سال سوم و ۸۵ زبان فارسی تخصصی دانش آموزان انسانی همین سال در ذیل واژ های مرکب واژه ی خوش برخورد  آمده است .در حالی که این واژه از سه تکواژ : خوش =تکواژ آزاد قاموسی + بر = تکواژ وابسته اشتقاقی  + خورد= تکواژ آزاد قاموسی ساخته شده است  و یک واژه مشتق مرکب است . البته اگر طبق صفحه ی ۶۰ کتاب زبان فارسی عمومی ۳ تکواژ ماضی ساز را جدا کنیم٬  خورد دارای دو تکواژ خور = تکواژ آزاد قاموسی و  د= تکواژ وابسته صرفی است . در هر صورت طبق آنچه در کتاب های زبان فارسی مطرح شده است در مشتق مرکب بودن این واژه تردیدی نیست .  

+ نوشته شده در جمعه بیست و هشتم مهر 1385  به قلم  فیروزه سودایی |