زمانی که ما بچه مدرسه ای بودیم با جناس های بی شماری از جمله: جناس تام ،ناقص، زاید ، مرکب، خط ، لفظ ، مزدوج و... در سال سوم رشته فرهنگ وادب آشنا می شدیم، اما امروزه به مدد کتاب آرایه های ادبی جدید که دکتر روح الله هادی آن را نوشته است، آرایه جناس خیلی ساده تر و مختصر تر شده است. (البته فقط جناس ساده تر شده وگرنه آنچه دربارۀ مجاز وعلاقه های آن گفته شده است، فقط با رمل واسطرلاب می توان به بچه ها تفهیم کرد!)
در این کتاب جناس به دو نوع تام وناقص و جناس ناقص به سه نوع حرکتی، اختلافی و افزایشی دسته بندی می شود .
جناس ناقص حرکتی٬ جناسی است که تنها حرکت های دو یا چند واژه با همدیگر متفاوت است و جناس ناقص اختلافی٬ جناسی که دو واژه در حرف اول، وسط یا آخر (تنها در یک حرف) اختلاف دارند مثل: (یاد ویار) یا (رود و دود) و جناس ناقص افزایشی نیز آن است که یک واژه تنها یک حرف از واژه دیگر بیشتر داشته باشد مثل :(رخش و درخش)
اما در کتاب ادبیات فارسی عمومی سال سوم، دو کلمۀ" بنات" و"نبات" را نیز جناس ناقص گرفته است ودر واقع جناس خط یا مصحّف (جناسی که در آن دو واژه درنوشتن یکی ودر تلفظ یا نقطه گذاری متفاوت باشند) را نوعی جناس ناقص دانسته و دلیل این تقسیم بندی را هم ذکر نکرده است .
گفتنی است که این نکته را به دکتر محمد رضا سنگری ، یکی از مؤلفان اصلی کتاب های ادبیات فارسی آموزش وپرورش ومدیر گروه ادبیات دفتر برنا مه ریزی و تألیف کتاب های درسی٬نیز خاطر نشان کردیم و ایشان در جواب گفتند که بنات ونبات یک جناس قدیمی است و بچه ها باید با آن آشنا باشند !
البته نگفتند که دانش آموزان چگونه باید با آن آشنا باشند وچرا باید به عنوان جناس ناقص آن را بشناسند؟!