بررسی امتحان نهایی ادبیات فارسی اختصاصی
*سوال ۱۱ در معنی بیت «پیل فنا که شاه بقا مات حکم اوست هم بر پیادگان شما نیز بگذرد» آمده است: قدرت های بزرگ در مقابل تقدیر محکوم به فنا هستند. شما که در مقایسه با آنها بسیار ضعیف هستید نیز نابود خواهید شد.
به نظر می رسد که طراح سوال ٬ مخاطب شاعر را پیادگان دانسته است . در حالی که شاعر می گویدمرگ و نیستی شامل خدم و حشم شما نیز می شود .
*در سوال ۳۲ آمده است:منظور از «باد » در بیت زیر چیست؟
بادی که در زمانه بسی شمع ها بکشت هم بر چراغدان شما نیز بگذرد
و در پاسخ گفته شده که منظور از باد« حوادث» است.
بدون شک منظور شاعر" مرگ محتوم" است که شامل هر مخلوق موجود بر روی زمین می شود و چون همه مرگ ها بر اثر حادثه نیست ٬ بهتر است از واژه حوادث استفاده نکرد . و از سوی دیگر باید توجه داشت که همه حوادث منجر به مرگ نمی شود.
*در سوال ۴۲ آمده است:«م»در مصراع «گفت طوطی کاو به فعلم پند داد» چه نقشی دارد ؟
و در پاسخ آمده : مفعول
در حالی که اگر شعر را به نثر در آوریم می توان گفت: طوطی گفت: که او به فعل به من پند داد . و نقش «م» را متمم بگیریم( جمله چهار جزئی مفعولی و متممی ) . به نظر می رسد این نثر رساتر از آن است که بگوییم: طوطی گفت او به فعل مرا پند داد و جمله را چهار جزئی دو مفعولی بگیریم .
حداقل باید پذیرفت که هر دو نثر صحیح است و دانش آموز می تواند نقش « م» را متمم یا مفعول بنویسد .